Genel bakış
Ders sistemi kısaca nasıl ilerliyor?
Bu sayfa AYT fizik için yalnızca başlık listesi sunmaz. Her konu grubunun kapsamını, soruda dikkat edilecek noktaları, önerilen çalışma sırasını ve sık yapılan hataları bir araya getirir.
Okuma rotası
Bu sayfada ne öğreneceksin?
- AYT fizik çalışma kapsamını konu gruplarıyla görmek
- Her alanda öncelik verilecek kavram ve soru becerilerini ayırt etmek
- Konu öğrenme, soru tarama ve deneme analizini doğru sırada yürütmek
- Kesin soru dağılımı ile geçmiş sınav verisini birbirine karıştırmamak
- AYT fiziğin çok adımlı model, matematik ve konu bağlantısı gerektiren yapısını anlamak
- TYT ön koşullarını kontrol ederek mekanik, elektrik-manyetizma, dalga ve modern fizik planı kurmak
- Serbest cisim diyagramı, enerji-momentum, alan-potansiyel ve grafik gibi temsil araçlarını doğru seçmek
- Konu taraması, AYT branş denemesi, süre yönetimi ve yanlış analizini birlikte yürütmek
- Kesin soru dağılımı veya başarı garantisi yerine resmî kapsam ve ölçülen öğrenci ihtiyacıyla çalışmak
Doğru eşleşme
Bu çalışma kimler için uygun?
- AYT fizik konularını eksiksiz taramak isteyen YKS adayları
- Deneme yanlışlarının hangi konu ve beceriden kaynaklandığını belirlemek isteyenler
- Konu çalışma sırasını planlamak ve fizik tekrarını sistemli yürütmek isteyenler
Makale bölümü 01
AYT fizik kapsamı nasıl okunmalı?
2026 AYT Fen Bilimleri Testi'nde fizik 1-14. sorular arasında, toplam 14 soru olarak yer aldı.
AYT fizik soruları konular arası bağ kurabilir ve TYT temelini ön koşul olarak kullanabilir. Liste, yürürlükteki lise programları ve son YKS kapsamı üzerinden hazırlanmış çalışma haritasıdır; gelecek sınavın kesin dağılımı değildir.
- Konu listesi eleme listesi değil, güvenli çalışma kapsamıdır.
- ÖSYM soruları kavram, grafik, deney düzeneği ve günlük yaşam bağlamlarını birlikte kullanabilir.
- Gelecek sınav için güncel ÖSYM kılavuzu ve duyuruları ayrıca kontrol edilmelidir.
Makale bölümü 02
Vektörler, hareket ve Newton mekaniği
Bağıl hareket, bir ve iki boyutta hareket, Newton yasaları, sürtünme, serbest cisim diyagramları ve atışlar.
- Odak: Vektör bileşenleri
- Odak: Hareket grafikleri
- Odak: ΣF = ma
Makale bölümü 03
Enerji, itme ve momentum
İş-enerji teoremi, mekanik enerji, itme, momentum ve çarpışmalarda korunma.
- Odak: Sistem seçimi
- Odak: Dış kuvvet-itme ilişkisi
- Odak: Enerji ve momentum korunumunu ayırmak
Makale bölümü 04
Tork, denge ve basit makineler
Torkun yönü, denge koşulları, kütle merkezi ve ideal/gerçek basit makinelerde kuvvet-yol kazancı.
- Odak: Dönme ekseni seçimi
- Odak: Στ = 0 ve ΣF = 0
- Odak: İşten kazanç olmadığını bilmek
Makale bölümü 05
Elektrik alan ve potansiyel
Coulomb kuvveti, elektrik alan, potansiyel, potansiyel enerji, paralel levhalar ve sığa.
- Odak: Vektörel alan-skaler potansiyel
- Odak: Süperpozisyon
- Odak: Enerji-yük ilişkisi
Makale bölümü 06
Manyetizma ve indüksiyon
Akımın manyetik alanı, manyetik kuvvet, yüklü parçacıkların hareketi, manyetik akı, Faraday-Lenz yasaları, alternatif akım ve transformatör.
- Odak: Sağ el kuralları
- Odak: Akı değişimi
- Odak: Motor-jeneratör dönüşümü
Makale bölümü 07
Çembersel ve dönme hareketi
Merkezcil kuvvet, dönme enerjisi, eylemsizlik momenti, açısal momentum, kütle çekimi, uydular ve Kepler yasaları.
- Odak: Gerçek kuvvetleri merkeze toplamak
- Odak: L = Iω
- Odak: Yörünge yarıçapı-periyot ilişkisi
Makale bölümü 08
Basit harmonik hareket
Yay ve sarkaçta periyot, geri çağırıcı kuvvet, uzanım-hız-ivme ilişkisi ve enerji dönüşümü.
- Odak: Uç ve denge konumları
- Odak: Periyot değişkenleri
- Odak: BHH grafikleri
Makale bölümü 09
Dalga mekaniği ve elektromanyetik dalgalar
Su ve ışıkta girişim-kırınım, Doppler olayı, elektromanyetik tayf ve dalga-parçacık bağlantısı.
- Odak: Yol farkı
- Odak: Saçak aralığı
- Odak: c = λf
Makale bölümü 10
Atom, radyoaktivite ve nükleer fizik
Atom modelleri, enerji düzeyleri, parçacık fiziği, yarı ömür, fisyon-füzyon ve radyasyon.
- Odak: Model-deney ilişkisi
- Odak: ΔE = hf
- Odak: Üstel bozunma
Makale bölümü 11
Modern fizik ve teknolojileri
Özel görelilik, siyah cisim, fotoelektrik ve Compton olayları, de Broglie dalgaları; görüntüleme, yarı iletken, nano ve lazer uygulamaları.
- Odak: Klasik fiziğin sınırları
- Odak: Foton enerjisi ve momentumu
- Odak: Cihaz-ilke eşleştirmesi
Makale bölümü 12
Önerilen çalışma sırası
Bir AYT başlığını yalnızca anlatım izleyerek tamamlanmış saymayın. Ön koşul kontrolü, çok adımlı soru taraması, süreli branş denemesi ve model hatalarının analizi aynı çalışma döngüsünde yer almalıdır.
- 1. TYT hareket, enerji ve elektrik temelini kontrol et
- 2. Newton mekaniği, atışlar ve momentum
- 3. Elektrik alan, manyetizma ve indüksiyon
- 4. Çembersel hareket ve basit harmonik hareket
- 5. Dalga mekaniği
- 6. Atom-modern fizik
- 7. Konu tarama testleri, ardından süreli AYT denemeleri
Makale bölümü 13
AYT fizik neden derin ve bağlantılı çalışılmalıdır?
AYT fizik, tek bir formülü doğrudan uygulamaktan çok bir fiziksel sistemi modelleme ve birkaç bilgiyi ardışık kullanma becerisini ölçebilir. Vektörler, hareket, kuvvet, enerji, momentum, elektrik alan, manyetizma, çembersel hareket, dalgalar ve modern fizik ayrı başlıklar olsa da soruda ortak bir temsil veya korunum fikriyle bağlanabilir. Öğrencinin hangi ilkenin hangi koşulda geçerli olduğunu bilmesi, uzun formül listesinden daha değerlidir.
2026 AYT Fen Bilimleri Testi'nde fizik ilk on dört soru olarak yer almıştır; gelecek sınav için hazırlanılan yılın ÖSYM kılavuzu kontrol edilmelidir. ÖSYM konu başına kesin soru dağılımını önceden garanti etmez. Bu nedenle hazırlık geçmiş yıl tablolarından konu elemek yerine MEB lise fizik temeli, ön koşul ilişkileri, öğrencinin eksiği ve sınava kalan süre üzerinden yürütülür.
Makale bölümü 14
AYT'ye başlamadan TYT temeli nasıl kontrol edilir?
AYT çalışmasında zorlanma her zaman ileri konunun kendisinden doğmaz. Vektör bileşenleri, hareket grafikleri, Newton yasaları, enerji, temel elektrik ve dalga büyüklükleri eksikse ileri sorular sürekli aynı noktada kesilir. Başlangıç analizinde bu ön koşullar kısa sorularla yoklanır. Amaç bütün TYT'yi aylarca yeniden çalışmak değil AYT çözümünü engelleyen belirli boşlukları hedefli biçimde onarmaktır.
Öğrenci bir soruda formülü hatırladığı hâlde sistemi seçemiyorsa model kurma; modeli kurup cebirsel düzenlemede kayboluyorsa matematik uygulaması; sonucu bulup yön veya anlam kontrolü yapamıyorsa fiziksel yorum çalışılır. Son birkaç denemedeki boş ve yanlışlar bu kategorilere ayrılır. Aynı nete sahip öğrencilerin farklı başlangıç planlarına ihtiyaç duyabileceği kabul edilir.
Makale bölümü 15
Mekanikte serbest cisim diyagramı ve sistem seçimi
AYT mekaniğinde cismi veya cisim grubunu doğru seçmeden kuvvet denklemi kurmak sık hata üretir. Serbest cisim diyagramında yalnız seçilen sisteme etki eden dış kuvvetler gösterilir; etki-tepki çiftlerinin aynı cisim üzerinde olmadığı açıklanır. Pozitif yön, koordinat ekseni ve hareketin kısıtları baştan belirlenir. Eğik düzlem, bağlı cisim ve iki boyutlu hareket soruları bu temel üzerinde ilerler.
Enerji ve momentum yöntemlerinde de sistem seçimi belirleyicidir. Sürtünmenin yaptığı iş, dış kuvvetin itmesi veya çarpışma süresi hangi korunumun kullanılabileceğini etkiler. Öğrenci her soruya aynı denklemi uygulamak yerine ‘hangi sistem?’, ‘hangi zaman aralığı?’ ve ‘hangi dış etki?’ sorularını sorar. Aynı problem Newton, enerji veya momentum yaklaşımıyla karşılaştırılarak yöntem seçiminin gerekçesi görünür hâle getirilir.
Makale bölümü 16
Elektrik, manyetizma ve indüksiyonda yön yönetimi
Elektrik alan vektörel, potansiyel skaler bir büyüklüktür; bu ayrım çözüm yöntemini değiştirir. Yüklerin oluşturduğu alanlar yönleriyle toplanırken potansiyeller işaretleriyle cebirsel toplanır. Potansiyel enerji ve yapılan iş ilişkisi sistem ve referans seçimiyle birlikte ele alınır. Paralel levha, sığa ve enerji sorularında sabit tutulan büyüklüğün gerilim mi yük mü olduğu açıkça belirlenir.
Manyetik kuvvet ve indüksiyonda sağ el kuralları çizimsiz ezberlenmez. Hız, alan ve kuvvet yönleri koordinat üzerinde gösterilir; negatif yükte yönün tersine döndüğü kontrol edilir. Faraday-Lenz yaklaşımında yalnız formül değil manyetik akının neden değiştiği ve indüklenen etkinin bu değişime nasıl karşı koyduğu açıklanır. Motor, jeneratör ve transformatör örnekleri enerji dönüşümü üzerinden ilişkilendirilir.
Makale bölümü 17
Çembersel hareket ve basit harmonik harekette model
Merkezcil kuvvet yeni bir kuvvet türü değildir; merkeze doğru net kuvvetin adıdır. İp gerilmesi, sürtünme, normal veya kütle çekimi farklı düzende merkezcil bileşkeyi oluşturabilir. Öğrenci önce gerçek kuvvetleri çizer, sonra radyal yöndeki toplamı kurar. Dönme enerjisi, eylemsizlik momenti ve açısal momentum çalışılırken doğrusal hareketteki benzerlikler ve farklar kullanılır.
Basit harmonik harekette uzanım, hız, ivme ve enerji uç-dengenin farklı noktalarında karşılaştırılır. Periyot bağıntıları koşullarıyla öğrenilir; her salınım otomatik olarak basit harmonik sayılmaz. Yay ve sarkaç sistemlerinde geri çağırıcı etkinin denge konumuna yöneldiği çizimle gösterilir. Grafikler arasında faz ilişkisi yalnız ezber değil hareketin fiziksel öyküsü üzerinden yorumlanır.
Makale bölümü 18
Dalga mekaniği ve modern fizik nasıl çalışılır?
Dalga mekaniğinde yol farkı, faz, girişim ve kırınım geometrik çizimle birlikte ele alınır. Formüldeki her uzaklığın düzenekte neyi temsil ettiği gösterilir. Frekansın kaynakla, dalga boyu ve hızın ortamla ilişkisi yeniden kullanılır. Elektromanyetik dalgalar ve tayf yalnız sıralama olarak değil enerji, frekans, kullanım ve güvenlik bağlantılarıyla çalışılır.
Modern fizik konuları klasik sezgiye her zaman uymaz. Fotoelektrik olay, Compton saçılması, de Broglie dalgaları ve atom enerji düzeyleri onları açıklayan deney sonuçlarıyla ilişkilendirilir. Bağıntılar, hangi klasik beklentinin yetersiz kaldığını göstermek için kullanılır. Yarı iletken, görüntüleme, lazer ve nanoteknoloji uygulamalarında cihaz-ilke eşleştirmesi yapılır; popüler bilim ifadesi ile müfredat düzeyindeki fiziksel açıklama ayrılır.
Makale bölümü 19
Çok adımlı soruyu parçalama yöntemi
Uzun AYT sorusu tek işlem gibi görülürse öğrenci başlangıç noktasını kaybedebilir. Önce verilen zaman aralıkları veya sistem durumları ayrılır; her bölümde geçerli ilke yazılır. Ara sonuçların birimi ve yönü kontrol edilir, sonra sonraki adıma taşınır. Şekil gerekiyorsa çözümden önce çizilir. Soru metnindeki her sayının kullanılmak zorunda olmadığı hatırlanır.
Çözüm bittikten sonra yöntem geriye doğru özetlenir: hangi karar soruyu açtı, hangi bilgi ön koşuldu ve alternatif yöntem mümkün müydü? Birden fazla çözüm ezberletmek yerine yöntemlerin hangi koşulda kısa veya güvenli olduğu karşılaştırılır. Öğrenci benzer soruyu yeni sayılarla değil küçük bir koşul değişikliğiyle çözer. Bu transfer çalışması, yalnız kalıbı tanıma ile gerçek model kurma arasındaki farkı gösterir.
Makale bölümü 20
AYT kaynak seçimi ve seçici soru kullanımı
AYT'de zorluk seviyesi kademeli artırılmalıdır. Temel kavram ve standart model oturmadan yalnız seçici sorular çözmek sürekli çözüm izleme alışkanlığı oluşturabilir. İlk kaynak ana soru ailelerini, sonraki kaynak farklı bağlam ve birleşik modelleri destekler. Okul ve dershane kaynakları kullanılabilir; eksik temsil veya soru türleri gerektiğinde ek materyalle tamamlanır.
Bir sorunun zor olması onu otomatik olarak değerli yapmaz. Müfredatla ilişkisi, öğrenciye öğrettiği karar ve daha önceki hatayla bağlantısı değerlendirilir. Çözüm incelendiğinde kritik fikir kısa not edilir; tüm satırlar kopyalanmaz. Birkaç gün sonra aynı ilkeyi kullanan yeni soru notsuz çözülür. Kaynak ilerlemesi, bitirilen test sayısından çok bağımsız çözüm ve hata tekrarındaki azalmayla okunur.
Makale bölümü 21
AYT branş denemesi ve süre stratejisi
Branş denemeleri konu çalışması sürerken tanı amacıyla başlayabilir. İlk aşamada süre baskısı düşük tutulup hangi modellerin karma akışta tanınmadığı görülür. Kapsam genişledikçe süreli deneme sıklığı artırılır. Denemede zor soruda ne kadar kalınacağı, geri dönüş işareti ve fen testi içindeki sıra kişisel performansla denenir. Tek bir strateji herkese uygulanmaz.
Süre kaybının nedeni uzun işlem, yanlış yöntem seçimi, çizim yapmama veya ara sonucu kontrol etmeden ilerleme olabilir. Analiz bu aşamaları ayırır. Doğru fakat çok uzun süren sorular ve şansla işaretlenenler de kaydedilir. Hız, çözüm adımlarını rastgele atmak değil doğru modeli daha erken tanımak ve gereksiz yolu bırakabilmektir. Önce doğruluk, sonra kontrollü hız hedeflenir.
Makale bölümü 22
AYT yanlış analizi ve konu tekrar sistemi
Yanlışlar yalnız ünite adına göre değil ilk hata türüne göre sınıflandırılır: ön bilgi, sistem seçimi, vektör yönü, korunum koşulu, grafik, matematik, süre veya dikkat. Aynı tür birkaç denemede tekrarlanıyorsa kısa hedefli çalışma yapılır. Çözümü gördükten sonra oluşan aşinalık öğrenme sayılmaz; benzer soru belirli aralıkla yeniden sınanır.
Tekrar planında tüm defteri baştan okumak yerine unutulan bağlantılar kullanılır. Formül kartında yalnız bağıntı değil değişkenlerin anlamı, birim ve geçerlilik koşulu bulunur. Eski yanlışlar karma sorular içinde geri gelir. Net eğilimi birkaç ölçümle değerlendirilir; deneme zorluğu ve kapsamı dikkate alınır. Takip belirli sonuç garantisi üretmez, bir sonraki öğretim kararını somutlaştırır.
Makale bölümü 23
AYT fizik özel dersi nasıl yürütülür?
Ders önceki ödev veya denemeden seçilen bir hata üzerinden başlayabilir. Günün hedefi belirli bir model veya beceri olarak tanımlanır. Öğretmen temel çerçeveyi kurar, öğrenci çizim ve ara kararları üstlenir. İpucu seviyesi kademeli azaltılır. Konu sonunda standart, farklı bağlam ve birleşik olmak üzere birkaç soru türü karşılaştırılır; öğrencinin bağımsız çözümüyle öğrenme kontrol edilir.
Hakan Ülker, ODTÜ Fizik Bölümü 1992 mezunu ve yaklaşık 30 yıllık özel ders deneyimine sahiptir. Bu doğrulanmış bilgiler açıkça verilir; derece, öğrenci sayısı, başarı yüzdesi veya net garantisi uydurulmaz. Program öğrencinin TYT temeli, AYT eksiği, hedefi ve takvimine göre düzenlenir. Online veya Ankara’da uygunluğa göre yüz yüze ders görüşülebilir.
Makale bölümü 25
Program, ücret ve başarı beklentisi
İlk görüşmede sınıf/mezuniyet durumu, hedef bölüm, TYT ve AYT fizik netleri, bitirilen konular, kullanılan kaynaklar ve uygun saatler paylaşılır. Ders sıklığı, öğrencinin ders dışı uygulama yapabileceği zaman bırakacak biçimde planlanır. Daha fazla ders tek başına daha fazla net anlamına gelmez; öğrenme ve tekrar döngüsü birlikte işlemelidir.
Güncel ücret ders biçimi, süre ve program koşulları netleşince doğrudan paylaşılır. Belirli puan, sıralama veya net garantisi verilmez. Ders yöntemi, ödev, deneme analizi, iptal-erteleme ve iletişim kuralları programa başlamadan sorulabilir. Uygunluk, yalnız öğretmenin özgeçmişi değil öğrencinin ihtiyaçlarıyla çalışma yaklaşımının örtüşmesi üzerinden değerlendirilmelidir.
Makale bölümü 26
AYT fizikte matematik hazırlığı
AYT fizik çözümünde vektör bileşenleri, oran-orantı, denklem düzenleme, trigonometri temeli ve grafik yorumu sık kullanılır. Öğrenci fizik modelini doğru kurduğu hâlde işlemde kalıyorsa eksik matematik adımı kısa ve konu bağlamında çalışılır. Amaç fiziği yalnız cebire indirmek veya ayrı bir matematik programını fizik dersine taşımak değildir.
İşlemden önce ilişkinin yönü ve yaklaşık sonuç tahmin edilir. Birim, işaret ve sınır durum kontrolü cebir hatalarını görünür kılar. Uzun çözümde ara sonuçlar açık tutulur; erken yuvarlama veya gereksiz sayı yerleştirme azaltılır. Matematiksel düzen, fiziksel gerekçeyi gizleyen satır yığını değil modelin anlaşılır ifadesi olarak kullanılır.
Dikkat
En sık karşılaşılan hatalar
- TYT temelindeki vektör ve grafik eksiğini kapatmadan AYT formüllerine geçmek
- Yön sorularında çizim yapmadan sağ el kuralı uygulamak
- Bir soruda hangi korunum yasasının geçerli olduğunu sistemi belirlemeden seçmek
- TYT ön koşullarını kontrol etmeden ileri AYT formüllerine geçmek
- Serbest cisim diyagramında etki-tepki kuvvetlerini aynı cisme çizmek
- Enerji veya momentum korunumu için sistem ve dış etkiyi belirlememek
- Elektrik alan ile potansiyelin vektörel-skaler farkını gözden kaçırmak
- Merkezcil kuvveti yeni ve ayrı bir kuvvet türü sanmak
- Sağ el kuralını çizim yapmadan ezbere uygulamak
- Modern fizik bağıntılarını açıklayan deney bağlamından koparmak
- Çok zor kaynak çözmeyi temel model yeterliğinden önemli görmek
- Geçmiş soru dağılımını gelecek AYT için garanti kabul etmek
E-E-A-T ve kaynak şeffaflığı
Yararlanılan kaynaklar
- Fizik Dersi Öğretim Programı (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar)
Millî Eğitim Bakanlığı — Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
- 12. Sınıf Fizik Ders Anlatım Sunuları ve Konu Başlıkları
MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü — OGM Materyal
- 2026-YKS Temel Soru Kitapçıkları ve Cevap Anahtarları
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
Merak edilenler
Sık sorulan sorular
Gerçek deneyimler
Bu ders hakkındaki yorumlar
Bu ders türü için henüz yayınlanmış yorum bulunmuyor. Yorumlar yalnızca açık rıza ve yönetici incelemesinden sonra görünür. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!