12. sınıf · Kademeli geçişte yürürlükte olan önceki MEB programı

Basit Harmonik Hareket

Denge konumuna doğru ve uzanımla orantılı geri çağırıcı kuvvet altında gerçekleşen periyodik hareket incelenir; yay ve basit sarkaç temel modellerdir.

2 ayrıntılı konu

Üniteyi çalışırken

Bir tam salınım boyunca x, v, a, F ve enerji değerlerini uç-denge-uç noktaları için tabloya yazın.

Basit harmonik hareket AYT'de grafik, enerji ve periyot karşılaştırmasıyla ölçülür; dalga mekaniğine de temel oluşturur.

1

Yayda basit harmonik hareket

Hooke yasasına uyan ideal yayda geri çağırıcı kuvvet uzanıma zıt yönlüdür. Cisim uçlarda anlık durur, denge konumunda en hızlıdır; enerji kinetik ve esneklik potansiyel enerjisi arasında dönüşür.

Bilmen gerekenler

  • Uzanım, genlik, periyot ve faz kavramları
  • Kuvvet-ivme-hız yönleri
  • Enerji dönüşümü

Temel bağıntılar

  • F = -kx
  • T = 2π√(m/k)
  • E = ½kA²
2

Basit sarkaç

Küçük açı yaklaşımında sarkaç yaklaşık basit harmonik hareket yapar. Periyot ipin uzunluğu ve yer çekimi ivmesine bağlı, kütleden bağımsızdır.

Bilmen gerekenler

  • Küçük açı koşulunu bilmek
  • Periyodun uzunlukla karekök ilişkisi
  • Enerjiyi en alt ve uç konumlarda karşılaştırmak

Temel bağıntılar

  • T = 2π√(L/g)

Bu ünitede sık yapılan hatalar

  • Denge konumunda ivmeyi en büyük sanmak
  • Periyodu genliğe veya kütleye bağlamak
  • Yay kuvvetindeki eksi işaretini yalnız cebir işareti sanmak

Kaynak ve kapsam notu

İçerik resmî programın kapsamı korunarak öğrencinin anlayacağı özgün bir dille hazırlanmıştır; MEB metni veya sınav soruları kopyalanmamıştır. Okulunuzun yıllık planı uygulamada önceliklidir.

WhatsAppWhatsApp