Üniteyi çalışırken
Her teknoloji için üç sütunlu tablo oluşturun: kullanılan fizik ilkesi, enerji/sinyal türü, kullanım ve güvenlik sınırı.
Modern fizik uygulamaları AYT'de cihaz-ilke eşleştirme ve günlük teknoloji yorumu olarak sorulabilir.
Görüntüleme teknolojileri
Röntgen, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans, PET, ultrason ve termal görüntüleme farklı fiziksel sinyal ve etkileşimler kullanır. Her yöntemin çözünürlük, doku duyarlılığı ve güvenlik özellikleri farklıdır.
Bilmen gerekenler
- İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan yöntemleri ayırmak
- MR'ın güçlü manyetik alan ve radyo dalgalarıyla çalıştığını bilmek
- Yöntemi kullanım amacına göre değerlendirmek
Yarı iletken teknolojisi
Diyot, transistör, LED, fotodiyot ve güneş pili yarı iletkenlerde yük taşıyıcılarının kontrol edilmesine dayanır. Entegre devreler çok sayıda transistörü küçük bir alanda birleştirir.
Bilmen gerekenler
- Diyot ve transistörün temel görevleri
- LED ile güneş pilinde enerji dönüşüm yönleri
- Mikroelektroniğin ölçeklenmesi
Süper iletkenlik
Kritik sıcaklığın altındaki bazı maddeler sıfıra yakın direnç ve manyetik alanı dışlama davranışı gösterir. MRI mıknatısları, parçacık hızlandırıcıları ve manyetik kaldırma araştırmaları önemli uygulamalardır.
Bilmen gerekenler
- Kritik sıcaklık koşulu
- Meissner etkisinin genel anlamı
- Soğutma maliyeti ve teknoloji dengesi
Nanoteknoloji
Yaklaşık 1-100 nanometre ölçeğinde yüzey/hacim oranı ve kuantum etkileri malzemenin optik, elektriksel ve mekanik özelliklerini değiştirebilir. Uygulamalar kaplama, sensör, ilaç taşıma ve enerji depolamaya uzanır.
Bilmen gerekenler
- Nano boyutun yalnız küçüklük değil özellik değişimi anlamına geldiğini görmek
- Yüzey alanı etkisi
- Yarar-risk ve etik değerlendirme
Lazer
Lazer, uyarılmış ışıma yoluyla aynı frekans ve faz ilişkisine sahip, dar ve yönlü ışık üretir. Haberleşme, ölçüm, üretim, barkod, tıp ve veri okuma sistemlerinde kullanılır.
Bilmen gerekenler
- Kendiliğinden ve uyarılmış ışımayı ayırmak
- Lazer ışığının tek renkli, uyumlu ve yönlü yapısı
- Göz güvenliği ve güç sınıfları
Bu ünitede sık yapılan hatalar
- Bütün görüntüleme cihazlarının X ışını kullandığını düşünmek
- Nanoteknolojiyi yalnız çok küçük cihaz üretimi saymak
- Lazer ışığını enerji kaybı olmadan sonsuza giden ışın sanmak
Kaynak ve kapsam notu
İçerik resmî programın kapsamı korunarak öğrencinin anlayacağı özgün bir dille hazırlanmıştır; MEB metni veya sınav soruları kopyalanmamıştır. Okulunuzun yıllık planı uygulamada önceliklidir.
- 12. Sınıf Fizik Ders Anlatım Sunuları ve Konu BaşlıklarıMEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü — OGM Materyal
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin kademeli uygulama kararlarıMillî Eğitim Bakanlığı — Tebliğler Dergisi